تبلیغات
تحقیقات علوم - نورونR312

نورونR312

نویسنده : سیده نرجس قوام یکشنبه 24 دی 1391 09:04 ب.ظ  •   

نورون یا سلول عصبی، واحد ساختمانی و عملی دستگاه عصبی است. دستگاه عصبی مرکزی دارای بیش از 100 بیلیون نورون می‌باشد. نورون مانند هر دستگاه دیگر در بدن، دارای هسته، سیتوپلاسم و غشا است. هر سلول عصبی، دارای یک بخش مرکزی و درشت به نام جسم سلولی(soma) و تعدادی زوائد سیتوپلاسمی است که شامل آکسون(axon) و دندریت(dendrite) می‌شود.[1]
  آنچه در نگاه اول در ساختمان نورون جلب توجه می‌کند، وجود تعداد زیادی انشعابات سیتوپلاسمی است که به صورت رشته‌هایی از جسم سلولی خارج شده‌اند؛ به طوری که حجم این رشته‌ها از حجم جسم سلولی بسیار زیادتر است. هر یک از این رشته‌ها یک تار عصبی نامیده می‌شود و اجتماع تعدادی تار عصبی که به وسیله غلافی پیوندی پوشیده شده‌اند، یک عصب را می‌سازد. نورون‌ها توانایی تکثیر ندارند و چنانچه یکی از آن‌ها از بین برود، جانشینی نخواهد داشت.[2]
 
 
جسم سلولی
  بخش هسته‌دار سلول عصبی، جسم سلولی یا  somaخوانده می‌شود. شکل و اندازه‌ جسم سلولی در نورون‌های مختلف، متفاوت است. بسیاری از آن‌ها به شکل‌های مدور، بیضوی، هرمی، ذوزنقه‌ای و ستاره‌ای هستند و قطر آن‌ها از چند میکرون تا چند صد میکرون متفاوت است. جسم سلولی دارای هسته مشخص و سیتوپلاسم ویژه‌ای است که آن را پریکاریون(Perikaryon) می‌نامند.[3]
 
 
نوروپلاسم
  سیتوپلاسم سلول عصبی را نوروپلاسم(Neuroplasm) می‌نامند. در نوروپلاسم، اندامک‌های ریزی وجود دارد که در سایر سلول‌های زنده بدن نیز یافت می‌شود. از جمله این اندامک‌ها عبارتند از:
1)   شبکه آندوپلاسمی یا درون سیتوپلاسمی با دانه‌های ریبوزوم که بر روی آن قرار دارند: در پروتئین‌سازی و نقل و انتقال آن‌ها نقش اساسی داشته و در برخی نواحی، دانه‌های درشتی را می‌سازند که رنگ‌های قلیایی را به خود جذب می‌کنند که اجسام نیسل(Nissl) خوانده می‌شوند.
2)   میتوکندری‌ها: انرژی لازم را برای زندگی سلول فراهم می‌کنند.
3)   دانه‌های لیزوزوم: این دانه‌ها محتوی آنزیم‌هایی هستند که می‌توانند ذرات خارجی و مواد زاید را تجزیه و تخریب کنند.
4)   دستگاه گلژی: در غشاسازی و بسته‌بندی ترشحات نورون نقش اساسی دارد.
5)   نوروفیبریل‌ها و نوروتوبول‌ها: نوروفیبریل‌ها همان رشته‌های بسیار نازک و نوروتوبول‌ها هم، لوله‌های بسیار نازکی هستند که در نوروپلاسم وجود دارند. این رشته‌ها و لوله‌ها نوعی اسکلت سیتوپلاسمی تشکیل می‌دهند که به حفظ شکل نورون‌ و تار عصبی کمک می‌کنند.
  این لوله‌ها و رشته‌ها توسط میکروسکوپ‌های الکترونیکی قوی‌تری نسبت به میکروسکوپ‌هایی که توانایی مشاهده اندامک‌ها و سلول عصبی را دارد، دیده می‌شوند.[4]
 
 
هسته
  هسته‌ نورون نیز تفاوتی با هسته سایر سلول‌ها ندارد. در درون آن شیره‌ هسته‌ یا نوکلئوپلاسم، یک یا چند هستک(نوکلئول) و توده‌های کروماتین دیده می‌شود.[5]
 
 
  نورون‌ها از نظر طرز خارج شدن تارهای عصبی از جسم سلولی به سه گروه یک‌قطبی، دوقطبی و چندقطبی تقسیم می‌شوند.
1)   نورون‌های یک‌قطبی: در این نورون‌ها آکسون و دندریت‌ها از یک ناحیه جسم سلولی خارج می‌شوند. نمونه این نورن‌ها در عقده‌های نخاعی انسان دیده می‌شود که گیرنده‌های حس‌های پیکری هستند. اغلب نورون‌های بی‌مهرگان نیز یک‌قطبی هستند.
2)   نورون‌های دوقطبی: در این نورون‌ها، آکسون از یک ناحیه و دندریت‌ها از ناحیه‌ دیگر جسم سلولی بیرون می‌آیند. گیرنده‌های بویایی که در مخاط زرد بینی قرار دارند و برخی نورون‌های شبکیه چشم از این نوع هستند.
3)   نورون‌های چندقطبی: تعداد این نورون‌ها از دو نوع قبلی بیشتر است. در این نورون‌ها آکسون از یک ناحیه و دندریت‌ها از چند ناحیه‌ دیگر جسم سلولی خارج می‌شوند. در این نورون‌ها تشخیص آکسون از دندریت‌ها بسیار ساده است. نورون‌های حرکتی شاخ پیشین نخاخ، نورون‌های پورکنژ مخچه و نورون‌های هرمی شکل قشر مخ همگی از نوع چندقطبی ولی با شکل‌های متفاوت هستند.
  در بعضی قسمت‌های دستگاه عصبی، نورون‌هایی که فاقد آکسون است شناسایی شده است که این نورون‌ها فقط قادرند تحریک عصبی را به نورون‌های مجاور خود منتقل کنند.[6]
 
 
آکسون Axon
  زائده‌ای باریک، بلند و معمولا بدون شاخه است ولی ندرتا در انتهای بعضی آکسون‌ها، انشعاب دیده می‌شود. یک آکسون و غلاف‌هایش را معمولا رشته عصبی یا never fibre می‌نامند.[7]
 
آکسون‌ها به دو گروه میلین‌دار و بدون میلین‌ تقسیم می‌شوند:
1-    آکسون‌های میلین‌دار: میلین‌ یک ماده پروتئینی‌ و چربی فسفردار سفیدرنگی است که بعضی از آکسون‌ها را به صورت یک غلاف ناپیوسته می‌پوشاند. همین ماده است که باعث رنگ سفید برخی اعصاب و بعضی از نواحی مغز و نخاع می‌شود. در آکسون‌های میلین‌داری که قطر آن‌ها بیشتر از قطر آکسون‌های بدون میلین است، به فواصل مساوی گسستگی‌هایی در میلین دیده می‌شود که در آن غشای آکسون فاقد پوشش میلینی است. به این گسستگی‌ها، گر‌ه‌های رانویه(nods of ranvier) گفته می‌شود. فاصله بین دو گره رانویه مجاور در تارهای عصبی برحسب قطر آن‌ها بین 5٪ تا 5/1 میلی‌متر است. ابتدای آکسون که در مجاورت جسم سلولی قرار دارد، مخروط یا پیاز آکسون‌ نام دارد و فاقد میلین است. انتهای آکسون نیز قبل از ناحیه انشعاب، فاقد میلین است. میلین به صورت مارپیچی در اطراف آکسون ساخته می‌شود. آکسون‌های میلین‌دار فقط در اعصاب مهره‌داران وجود دارد.[8]

 
2) آکسون‌های بدون میلین: در اطراف این نوع آکسون‌ها ممکن است غلاف‌هایی از جنس بافت پیوندی دیده شود. رنگ این تارهای عصبی خاکستری  می‌باشد. تجمع اجسام سلولی و رشته‌های بدون میلین، ماده خاکستری مغز و نخاع را به وجود می‌آورد. اعصاب بی‌مهرگان، همگی از رشته‌های عصبی بدون میلین ساخته شده‌اند.[9]
 
 
دندریت dendrite
  زوائد متعدد، کوتاه و شاخه‌شاخه‌اند، که یک یا چند عدد از آن‌ها از یک نورون خارج می‌شوند. دندریت از واژه‌ دندرون(Dendron) به معنی درخت، به خاطر شاخه‌شاخه بودن گرفته شده است. دندریت‌ها به منزله‌ گیرنده‌های سلول عصبی عمل می‌کنند.[10]
  قطر قاعده دندریت بیشتر از انتهای آن است و نازک‌ترین شاخه‌های دندریت‌ها را فقط با میکروسکوپ الکترونی می‌توان مشاهده نمود. در درون دندریت‌ها میتوکندری، شبکه آندوپلاسمی، ریبوزوم‌ها و سایر ضمائم سیتوپلاسمی نورون‌ها دیده می‌شوند. سطح خارجی دندریت‌ها دارای گیرنده‌های غشائی است که اطلاعات را از نورون‌های دیگر دریافت می‌کند.
  هرچه تعداد دندریت‌های یک نورون بیشتر باشد، سطح دریافت اطلاعات آن نورون بیشتر خواهد بود.

 
فیزیولوژی و ساختمان غشای نورون
  غشای سیتوپلاسمی که اطراف جسم سلولی نورون و تارهای عصبی را فرا می‌گیرد، از نظر ساختمانی مانند سایر غشاهای زنده سیتوپلاسمی است و در حدود 80 آنگستروم ضخامت دارد. ترکیبات غشای نورون شامل فسفولیپید(چربی فسفردار)، پروتئین، کمی کربوهیدرات و همچنین دارای آنزیم‌های فراوان می‌باشد. در میان غشا، کانال‌هایی از جنس پروتئین وجود دارد که بخش عمده‌ای از تبادلات سلول عصبی را با محیط خارج آن انجام می‌دهند. چربی‌های غشای نورون نیز به عنوان عایقی عمل می‌کنند که بارهای مثبت و منفی را در سطوح خارجی و داخلی غشا از یکدیگر جدا می‌سازند.
  آب و دی‌اکسید کربن و اوره و برخی مواد دیگر می‌توانند از غشای نورون عبور کنند. یون‌های پتانسیم، سدیم و کلر نیز تحت شرایط خاصی از کانال‌های غشای نورون عبور می‌کنند. ساختمان غشا، جامد و بدون تغییر نیست و مولکول‌های آن می‌توانند جابجا شوند و مواد دیگر را نیز به حرکت درآورند.[12]
 
 


آخرین ویرایش: سه شنبه 24 بهمن 1391 06:19 ب.ظ

چهارشنبه 23 فروردین 1396 03:31 ق.ظ
Superb, what a weblog it is! This website gives helpful data to us,
keep it up.
چهارشنبه 18 بهمن 1391 05:17 ب.ظ
یعنی همه اینا میخواد تو امتحان بیاد ؟؟؟
چهارشنبه 18 بهمن 1391 04:07 ب.ظ
یعنی همه اینا میخواد تو امتحان بیاد ؟؟؟
سیده نرجس قوام
سه مطلبی که عنوان شده
چهارشنبه 18 بهمن 1391 12:48 ق.ظ
من مطالبتونو برداشتم
خانم آیا! واقعا!باید!این همه بخونیم؟!؟!؟
آخه یه فکری هم به حال من بیچاره کنین
اصلا می گم چطوره شما از اول فقط مطالب سطح امتحانو بذارین تو سایت و مطالب اظافیرو سر کلاس بگین هر کی خواست بنویسه
راستی به هر حال من از پست قبلی متاسفم
لطفا!خواهشا!اصولا!ببخشید
می بخشید؟؟؟!!!!؟؟؟!!!!
سیده نرجس قوام
اگه سر کلاس گوش کرده باشی مطالب امتحان رو مشخص کردم بقیه رو مجبور نیستید بگیرید اگه دوست داری سر کلاس یادداشت بردار این کارها وظیفه من نیست متاسفم
سه شنبه 17 بهمن 1391 11:34 ب.ظ
سر آدم گیج میره ...
اگه ما راهنمایی هستیم و اینارو داریم .. وای به حال دانشگاهمون ....
شما که همه مطالبتان کپی پیست از ویکی پدیاس ...
سه شنبه 17 بهمن 1391 07:19 ب.ظ
خانوم قوام کلا تو کلاس ما همه میگن گروهی سوال در بیاریم که چون کم هم نیست (سی تا) منطقی میاد اما سوم دویی ها می گن که هر نفر 30 تا . هرنفر سی تا؟؟؟؟؟؟بعد دقیقا از کجا باید اینا رو در بیاریم کتاب؟ دفتر؟ اینترنت؟ اصلا در باره مغز باید باشه ؟ بعد گزارشکار رو تا کی وقت داریم ؟ پوف . . .
سیده نرجس قوام
شما سر کلاس خوب گوش نمیدین 30 سوال از اعصاب از جزوه و مبتکران تکی گزارشها تا هفته دیگه
جمعه 13 بهمن 1391 01:26 ق.ظ
بابا ایول.خانوم قوام ممنونم از زحمات پایان ناپذیر شما(مانند مطالب بخش اعصاب که فنا ناپذبر و جاودانه اند)
پنجشنبه 12 بهمن 1391 02:55 ب.ظ
سلام خانم قوام
من مطالبی که چند مدت پیش رو سایتتون گذاشته بودین، رو مطالعه کرده و با این جدید ها که درباره ی سیستم عصبی هست، مقایسه کردم
خانــــــوم اینا از زمین تا آسمون با هم فرق دارن.
مطمئنین اونا رو در امتحان نمی آورید؟؟؟
لطفـــــــــا جــــــــواب بــــــــــدید!!!
سیده نرجس قوام
رفرنس ما برای امتحان مطالبی است که کد آن اعلام می شه و کتاب و مبتکران
چهارشنبه 11 بهمن 1391 07:46 ب.ظ
!!mamnoon az matalebetoon
سه شنبه 10 بهمن 1391 10:24 ب.ظ
AAAAAAllliiiiiiiiiiii
سه شنبه 10 بهمن 1391 03:20 ب.ظ
ممنون به خاطر مطالب خوبتون
سه شنبه 10 بهمن 1391 11:19 ق.ظ
ممنون از مطالبتون .واقعا خیلی عالی بود. واقعا خیلی گلید.
سیده نرجس قوام
گل دختران تیزهوشم هستند که به آینده درخشانشان بسیار امیدوارم
دوشنبه 9 بهمن 1391 06:59 ب.ظ
ببخشید منظور شما از فعال و گوش به زنگ چیه؟؟؟
بعدم اگه من اسممو بگم مثلا به نمره ترمم که عوض 25/0 ، 25/1 غلط دارم بیست میدین؟؟؟
اگه فکر می کنید من همونیم که وبلاگ دوستای خودمو حذف کرده ، اشتباه می کنین.
مطمئن باشین هیچ فرزانگان یکی اصلی ای این کارو نمی کنه .
اسم منم مهم نیست .
اگه میخواین کامنتهامو حذف کنین ،اشکال نداره .
من فقط برای ارتباط با شما نظر میذارم و بدونین اونقدر دوستتون دارم که نمیخوام ناراحت باشین .
خانـــــــــــــــم قــــــــــــــــــــــــــــــــــــوام عزیـــــــــــزم!!!
از این به بعد منو با اسم ((خندان و شاد و خوشحال ))
بشناسید!!!
یکشنبه 8 بهمن 1391 04:59 ب.ظ
چرا نصف مطالب از سمت راست خونده نمی شوند استـــــــــــــاد گرامی؟؟؟
سیده نرجس قوام
فکر می کنم عیب از تنظیمات کامپیوتر شماست در ضمن خودت رو معرفی کن تا ببینم کدوم دانش آموزم اینقدر فعال و گوش به زنگه اگه معرفی نکنی پیام هات حذف میشه
چهارشنبه 4 بهمن 1391 09:41 ب.ظ
خیلی خیلی ممنون از لطف های بیکرانتون واقصا عالیه ولی اگر حجم مطالب کمتر بود علی تر میشد
سیده نرجس قوام
مطالبی که برای امتحانات لازمه بخونید مشخص کردم و کم حجمه
سه شنبه 3 بهمن 1391 08:06 ب.ظ
ممنون
سه شنبه 26 دی 1391 09:04 ب.ظ
mec aaaaaaaaaaalllllllllllllllliiiiiiiiiiiiiiiiyyyyyyyyyyyyyyyyyeeeeeeeeeeeeee
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر